Suv tanqis bo’lganda …

Suv tanqis bo’lganda …

Suv tanqis bo‘lganida… Jahon Resurs Instituti suv ta’siridan aziyat chekayotgan mamlakatlar reytingini e’lon qildi va unda O‘zbekiston 25-o‘rinni egalladi. Mamlakatda suv tanqisligi yuqori darajada baholanmoqda. Tadqiqotlarga ko‘ra, suv tanqisligi yuqori bo‘lgan 27 davlatdan iborat guruhga Afg‘oniston (reytingda 27-o‘rin), Italiya (44), Qirg‘iziston (38), Portugaliya (41), Turkiya (32) kiradi. Markaziy Osiyoning qolgan davlatlaridan Tojikiston va Qozogʻiston mos ravishda 51 va 60-oʻrinlarni egallab, oʻrtacha suv tanqisligi yuqori boʻlgan mamlakatlar guruhida joylashgan. Qo‘shnimiz Turkmaniston reytingda 15-o‘rinni egallab, Markaziy Osiyo mintaqasidagi eng kam suv taqchil davlatiga aylandi. Suv tanqisligi tanqidiy deb baholangan beshta davlatga Qatar (1-oʻrin), Isroil (2-oʻrin), Livan (3-oʻrin), Eron (4-oʻrin) va Iordaniya (5-oʻrin) kiradi. Tadqiqotchilar suv tanqisligi oqibatlarini kamaytirish bo‘yicha qator universal tavsiyalarni taklif qilmoqdalar: – qishloq xo‘jaligida suvdan foydalanish samaradorligini oshirish: dalalarni sug‘orish uchun sug‘orish tizimini takomillashtirish, katta hajmdagi suvni talab qilmaydigan urug‘lardan foydalanish, qishloq xo‘jaligining tejamkor texnologiyalarini tadqiq etish va rivojlantirishga sarmoya kiritish; – suv tozalash inshootlari va suv omborlari suvga bo'lgan talabning mavsumiy tebranishlarini barqarorlashtirishga yordam beradi, ularni loyihalash va qurish ham investitsiyalarni talab qiladi; – suvdan ikkilamchi foydalanish istiqbollari. Masalan, Vashingtonda suv tozalash inshooti kanalizatsiya suvini tozalashda biosolidlarni (kompost) oladi. O‘zbekistonda suv tozalash inshootlari va suv omborlari holati talab darajasida emas, umumiy sug‘orish tizimi ayanchli ahvolda. Bundan tashqari, aholini ichimlik suvi bilan ta’minlashda ham kamchiliklar mavjud. Shuning uchun suvdan oqilona va oqilona foydalanish juda muhimdir.