15 may – Xalqaro iqlim kuni. "Iqlim o'zgarishi bizning davrimizning asosiy muammosi bo'lib, uning yechimi tariximizdagi burilish nuqtasidir", – BMT Bosh kotibi Yerning iqlimi ma'lum bir mintaqada mavjud bo'lgan normal ob-havo sharoitlarini, jumladan, yilning turli vaqtlarida normal havo harorati, namlik, shamol va yog'ingarchilik kabi omillarni tasvirlaydi. Bu ko'rsatkichlarning barchasiga ko'plab omillar ta'sir qiladi: kenglik, balandlik va erning okeanga nisbatan joylashishi. Bugun butun dunyoda Xalqaro iqlim kuni nishonlanadi. Ekologik sananing maqsadi insoniyat e'tiborini zamonamizning asosiy muammolaridan biri – odamlar sabab bo'lgan global isishga qaratishdir. Olimlar sanoat inqilobidan keyin iqlimga antropogen omilning ta'siri kuchayib borayotganini bir necha bor isbotladilar. Ilmiy dalillar shuni ko'rsatadiki, bu Yer tarixida bir necha marta sodir bo'lgan. Ha, o'tmishda iqlim o'zgargan va hatto hozirgidan ham ko'proq. Lekin hech qachon bunchalik tez o'zgargan emas. Issiqxona gazlarining ko'payishining bir qancha asosiy sabablari bor: • elektr stansiyalari va ichki yonuv dvigatellarida qazib olinadigan yoqilg'ilarni (neft, ko'mir va gaz) yoqish; • o'rmonlar maydonining qisqarishi (shu jumladan yong'inlar tufayli); • poligonlarda organik chiqindilarning parchalanishi; • qishloq xo'jaligi (ayniqsa chorvachilik). • Iqlim o'zgarishi sivilizatsiyamiz rivojlangan qulay sharoitlarni yo'q qilmoqda. Hayotimiz bog'liq bo'lgan hamma narsa xavf ostida: ob-havo, qishloq xo'jaligi, biologik xilma-xillik, infratuzilma. Dunyoning ba'zi qismlarida bo'ronlar va toshqinlar tez-tez uchraydi, boshqalari esa qurg'oqchilikni boshdan kechiradi. • Dengiz sathining koʻtarilishi tufayli butun shaharlar va mamlakatlar suv ostida qolishi mumkin, issiqlik tufayli boshqa hududlar yashash uchun yaroqsiz holga keladi. • Oziq-ovqat va ichimlik suvi bilan bog'liq muammolar tufayli qochqinlar va qurolli to'qnashuvlar soni ortishi mumkin. • Oʻzbekistonning aksariyat qishloq xoʻjaligi zonalarida qurgʻoqchilik kuchaymoqda. Issiq to‘lqinlarning tez-tez sodir bo‘lishi, bahorda yog‘ingarchilikning tez-tez sodir bo‘lishi, sel va ko‘chkilarning tez-tez sodir bo‘lishi aholi salomatligiga putur etkazadi, chang bo‘ronlari va Orol dengizi tubidan chang tashilishi natijasida havo sifatining pasayishi kuzatilmoqda.
15 may – Xalqaro iqlim kuni.
