«EKOMAKTAB» ekologik-resurs markazi

Biz KIMMIZ?

«EKOMAKTAB» ekologik-resurs markazi — nodavlat notijorat tashkilot. Tashkilot 2005-yil yanvar oyida Adliya boshqarmasi hamda barcha tegishli davlat idoralarida rasmiy roʻyxatdan oʻtgan.

Tashkilot Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi, «Nodavlat notijorat tashkilotlari toʻgʻrisida»gi Qonun, amaldagi boshqa meʼyoriy-huquqiy hujjatlar hamda Ustav asosida tashkil etilgan va faoliyat yuritadi. Faoliyat ixtiyoriylik, aʼzolarning teng huquqliligi, oʻzini oʻzi boshqarish va oshkoralik tamoyillariga asoslanadi. «EKOMAKTAB» NNTning oliy boshqaruv organi — Tashkilot aʼzolarining Umumiy yigʻilishi. Umumiy yigʻilish Tashkilot Boshqaruvini saylaydi. Boshqaruv kengashi rahbari — kengash aʼzolari orasidan saylanadigan rais. Hozirgi vaqtda «EKOMAKTAB» NNT raisi Shivaldova Natalya Sergeyevna hisoblanadi.

Tashkilot tarixi

Tashkilot 1999-yildan boshlab tashabbuskor guruh sifatida mavjud boʻlgan. Dastlab u bir nechta bolalar va yoshlar ekologik klublarini birlashtirgan: 288-maktab qoshidagi «Rostki» klubi, 88-maktab qoshidagi «Rodnik» klubi, 43-maktab qoshidagi «AQUA» klubi, 246-maktab qoshidagi «Naturalist» klubi. «Ekomaktab» tashabbuskor guruhi aʼzolari turli ekologik aksiyalarning tashkilotchilari va faol ishtirokchilari boʻlishgan:

«Yer sayyorasini toza saqlaylik» — Buloqsu darasida ekologik desant.
«Daryo kunlari» — Chirchiq daryosi oʻzanlari va Boʻzsu kanalida «koʻk patrul».
«Boychechaklarni asraylik» — Xoʻjakentda lolalar va boshqa oʻsimliklar gullash davridagi aksiya.

Ehtimol, aynan shu tadbirlar hamfikrlarni birlashtirdi. Tashkilotni ochish va rasmiy roʻyxatdan oʻtkazish haqida qaror qabul qilindi. Safimiz Toshkent shahridagi Milliy universitet, Irrigatsiya va Politexnika institutlari olimlari, Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi huzuridagi Oʻsimlik va hayvonot olami genofondi instituti ekolog olimlari, o‘qituvchilar va talaba-yoshlar bilan mustahkamlandi.

Tashkilot Ustav maqsadlariga muvofiq ravishda unga aʼzo boʻlish yoki intellektual hamda moddiy hissa qoʻshish uchun yuridik va jismoniy shaxslar, jumladan, xorijiy hamkorlar uchun ham ochiqdir.

Nima uchun biz mavjudmiz va ishlaymiz?

Tashkilot missiyasi — ekologik taʼlimni rivojlantirish va aholida ekologik madaniyatni shakllantirish maqsadida oʻquvchilar, pedagoglar, jurnalistlar hamda yetakchi olimlarning ijodiy va intellektual salohiyatini birlashtirishdir. Shuningdek, atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida aholining xabardorlik darajasini oshirish, biologik xilma-xillikni saqlash, oʻlkashunoslik va tabiat qoʻynidagi faol turizm turlariga qiziqishni rivojlantirish ham ustuvor vazifalar qatoriga kiradi. Tashkilot faoliyatining ajralmas qismi sifatida resurslardan oqilona foydalanish va atrof-muhitga ehtiyotkor munosabat asosida kichik hamda oilaviy biznes rivojiga ko‘mak berish ishlari olib boriladi. Oʻzbekistonda ekoturizmni rivojlantirish va ommalashtirish bo‘yicha tashabbuslar amalga oshirilmoqda.

Amalga oshirilgan tadbirlar / loyihalar:

Loyihalarda ekspert sifatida ishtirok:

«Chatqol qoʻriqxonasi qishloq oʻqituvchilari uchun ekologik taʼlim va maʼrifat» loyihasi;
«GREEN PACK» multimedia resursini ishlab chiqish (Markaziy Osiyo RЭЦ tarmogʻining ekologik taʼlim va barqaror rivojlanish bo‘yicha ekspertlari bilan hamkorlikdagi loyiha);
Oʻzbekistondagi «Rio konvensiyalarini bajarish bo‘yicha milliy salohiyatni institutsional va kasbiy rivojlantirish orqali mustahkamlash» (Davlat tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasi / BMTTD / GEF) loyihasi;
Oʻzbekistondagi Ozon ofisi faoliyati doirasida «Ozon yemiruvchi moddalardan foydalanishni kamaytirish va ozon qatlamini himoya qilish» (Davlat tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasi / BMTTD / UNEP) loyihasi;
«Oʻzbekistonda iqlim xatarlarini boshqarish» (Oʻzgidromet / BMTTD) loyihasi;
«Oʻzbekiston uchun suv resurslarini integratsiyalashgan boshqarish (IWRM) rejasini ishlab chiqish bo‘yicha qoʻshma loyihani amalga oshirish» (OʻzR Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi / BMTTD) loyihasi;
BMT qoʻshma dasturi: «Orol dengizi inqirozi oqibatida jabrlangan aholining hayot faoliyatini taʼminlash»;
Oʻzbekiston qoʻriqxonalarida bolalar va yoshlar ekologik ekspeditsiyalarini tashkil etish va oʻtkazish;
Ekologik taʼlim va atrof-muhitni muhofaza qilish bo‘yicha maʼlumotnoma, qoʻllanma va metodik tavsiyalarni ishlab chiqish hamda nashr etish.

Loyihalar:

«Ekolandiya mamlakati — 2004» yoshlar ekologik oromgohi;
«Eko-2013» yoshlar ekologik oromgohi;
«Ekologik tafakkur — resursni tejovchi texnologiya» (yashil biznes gʻoyalarini ilgari surish loyihasi);
«Nogironligi bo‘lgan qizlar uchun ekodizayn ko‘nikmalari»;
«Yangi boshlovchi eko-muxbir maktabi»;
Gyote instituti «Iqlim va madaniyat» dasturining «Yangi aloqalar — yangi istiqbollar» doirasidagi «Iqlim o‘zgarishi: shaxsiy fikr» loyihasi;
«Jurnalistlarning ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi xabardorligini oshirish»;
«Chimgan o‘rmonining shovqini» — Chimgan hududida ko‘chat ekish aksiyalari;
«Hayot daryosi — daryo hayoti» — Chirchiq daryosi qayirini maishiy chiqindidan tozalash, ekotizimga zarar yetkazuvchi noqonuniy o‘zan ishlanmalariga jamoatchilik eʼtiborini jalb qilish;
«Qalbingiz iliqligini ulashing» — Mehribonlik uylari va qariyalar uylari hududlarini ko‘kalamzorlashtirish;
«Oilaviy eko-biznes uchun 500 gʻoya» (1-bosqich, 2-bosqich);
«Eko-biznes — ishsizlikka muqobil» — uy mehnati va anʼanaviy hunarmandchilik ko‘nikmalarini o‘qitish, kichik va oilaviy biznesni rivojlantirish bo‘yicha axborot hamda ekspert yordami;
«EKONOM — oilada resursni tejashning eng yaxshi amaliyotlari».

Loyiha vazifalari:

Past daromadli oilalardagi ayollar guruhlarida oiladagi mavjud resurslardan oqilona foydalanish asosida uy xoʻjaligini tejamkor yuritish ko‘nikmalarini shakllantirish; LYUBAKS texnologiyasi bo‘yicha tez bichish va tikish, PECHVORK usulida lappak tikish hamda anʼanaviy xalq hunarmandchiligi ko‘nikmalarini o‘rgatish;
«EKONOM» kursini sinovdan o‘tkazish va muvaffaqiyatli amaliyotni Toshkent shahrining boshqa mahallalarida kengaytirish.

Respublika tanlovlari

Oʻzbekistonda «yashil» biznesni rivojlantirishdagi eng yaxshi amaliyot va yilning eng yaxshi ekologik tashabbusi uchun «Ekologik izingizni qisqartiring» tanlovi;
«Tabiat bilan uygʻunlikda» bolalar ijodiyoti tanlovi;
«KOPLON» eko-jurnalistlar tanlovi;
«Mening ona o‘rmonim» bolalar ijodiyoti tanlovi.

Koʻngillilik

Insonning boshqalarga yordam berish uchun o‘z vaqtining bir qismini ajratishga tayyor bo‘lishining sabablari turlicha bo‘lishi mumkin: hamdardlik, befarq bo‘lmaslik, adolatga intilish, sarguzashtga qiziqish, qilingan ishning ahamiyatini his etish. Bularning barchasi yoki ulardan biri insonni ko‘ngillilik faoliyatiga undashi mumkin. Agar bu sizda ham bo‘lsa, sizni jamoamizda ko‘rishdan mamnun bo‘lamiz.

Biz 2008-yildan beri ko‘ngillilar loyihalarini tashkil etib kelamiz va hozir ishtirok etish mumkin bo‘lgan turli formatlar mavjud:

Maʼrifiy ekologik aksiyalar, bolalar uchun yozgi sogʻlomlashtirish oromgohlarida tabiat qoʻynida faol turizm boʻyicha musobaqalar;
Qariyalar uylarida hududni ko‘kalamzorlashtirishda ko‘mak, «Buyumlarga ikkinchi hayot», «Qalbingiz iliqligini ulashing» aksiyalari;
Ko‘ngilli desantlar (ekologik turistik lager, ekologik so‘qmoq tashkil etish, daraxt ekish, tabiiy hududlarni chiqindidan tozalash ishlari).

Albatta, ko‘ngillilar loyihalari har hafta o‘tkazilmaydi, ammo kundalik faoliyatda ham fidoyilik uchun imkon bor. «Ekomaktab» ekologik-resurs markazi jamoatchilik loyihasi bo‘lib, uning asosiy tayanchi ko‘ngillilar mehnatidir. Istalgan kishi jamoaga qo‘shilishi mumkin.

Quyida Markaz faoliyati va rivoji uchun foydali bo‘lishi mumkin bo‘lgan sifat va ko‘nikmalar keltirilgan:

1. «Buyumlarga ikkinchi hayot», «Qalbingiz iliqligini ulashing» aksiyalarini tashkil etishda yordamchilar.

2. Rassomlar va dizaynerlar. Buklet, broshyura, eʼlon va boshqa materiallarni tayyorlash, shuningdek, illyustratsiya va dizayn qilishga tayyor odamlar doimo kerak.

3. Tarjimonlar. Ingliz tilidagi koʻplab maqola, kitob, rolik va filmlarni o‘zbek va rus tillariga tarjima qilib odamlar bilan ulashish mumkin. Agar sizga bu qiziq bo‘lsa, qancha hajmda va nimani tarjima qila olishingizni yozing — biz sizga materiallar havolasini yuboramiz.

4. PR va Markazni rivojlantirish. Ijtimoiy tarmoqlardagi guruhlarimizni rivojlantirish, tadbirlar anonslari va faoliyatimiz haqidagi maʼlumotlarni tarqatishda yordam bera olsangiz, bizga yozing.

Maqsad — odamlarga muqobil, mazmunli dam olish imkonini taklif qilish va imkon qadar ko‘proq insonlarni ekologik turmush tarziga jalb etish. Ammo shunchaki «moda» yoki fanatizm emas, balki bilim va shaxsiy masʼuliyatga asoslangan ongli ekologik turmush tarzini targ‘ib qilamiz. Shu sababli ko‘plab maʼruza, seminar, trening va kinoko‘rishlar tashkil etamiz hamda ular uchun to‘lov olmaymiz.

Agar siz yuqorida sanab o‘tilgan yo‘llardan biri yoki o‘zingiz taklif etadigan boshqa usul orqali yordam bera olsangiz va xohlasangiz, bizga yozing: [email protected]